THEMA     PROGRAMMA     SPREKERS     OVER WILLEM LODEWIJK     VERGEZICHTEN

 

Terugblik op derde Willem Lodewijk Conferentie
‘Focus op waar je goed in bent en maak daar volume op’


Vrijdag 13 juni vond de derde Willem Lodewijk Conferentie van VNO-NCW Noord en De Friesland Zorgverzekeraar plaats op Landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag. Thema dit jaar was ‘De Chaos van Transitie’. We zijn ons bewust van de kansen en mogelijkheden die er voor Noord-Nederland zijn, maar de vraag is hoe we daadwerkelijk de transitie organiseren die nodig is om de vele kansen die we zien te benutten. Joop Wijn, Loek Winter en Ineke Donkervoort deelden hun visie op deze thematiek, waarna de ruim 150 deelnemers onder het motto ‘Kantelend wandelen’ werden uitgedaagd om met elkaar verder op dit thema in te zoomen. Tijdens het diner sloten cabaretiers Rob Urgert en Armand Schreurs de conferentie in stijl af. Een terugblik op een inspirerende dag.

Klik hier om de foto's van de Willem Lodewijk Conferentie 2014 te bekijken

“Vandaag gaan we kennismaken met de kantelaar in onszelf”, zo begon Geert Sanders de derde Willem Lodewijk Conferentie. Samen met Ellis Broeks leidde Sanders als dagvoorzitter de conferentie over ‘De Chaos van Transitie’ in goede banen: als duo dat de jonge en oudere generatie vertegenwoordigt, stonden zij symbool voor de combinatie die nodig is om succesvol te zijn: “de combinatie van kennis en ervaring met onbevangenheid”, aldus Sanders.

Proces van transitie

De derde Willem Lodewijk Conferentie vormde nadrukkelijk een drieluik met de twee voorgaande edities, zo stelde VNO-NCW Noord voorzitter Bert van der Haar in zijn welkomstwoord. Nadat we vorig jaar onder het motto ‘Back to basics’ hebben vastgesteld waar de kracht van het Noorden ligt en we van de eerste editie nog weten waar onze kansen liggen (Vernieuwend Vergezicht), was het nu tijd om in te zoomen op de hoe-vraag. Van der Haar: “We zijn ons bewust van de kansen en mogelijkheden die er voor Noord-Nederland zijn, maar de vraag is hoe we daadwerkelijk de transitie organiseren die nodig is om de vele kansen die we zien te benutten.”

Geert Sanders schetste in dit kader het proces van transitie, dat hij omschreef als een langdurig proces dat globaal gezien drie stappen kent. Sanders: “De eerste stap is die van het loslaten, afscheid nemen van het oude. Wie in de comfortzone zit, moet daar als de bliksem uit komen.” De tweede fase is de fase tussen het oude en het nieuwe in, het onbekende terrein. Daarna komt pas het nieuwe begin, het doel dat we uiteindelijk willen bereiken. Zo ver zijn we nog niet, zo schetste Sanders het proces in het Noorden, waarmee hij alvast vooruitliep op de vraag die VNO-NCW Noord mede met deze conferentie verder wil uitdiepen: Hoe kan het bedrijfsleven, in een tijd waarin de rol van de overheid verschuift, het voortouw nemen om te komen tot economische en maatschappelijke vernieuwingen in Noord-Nederland?

Chaos van Transitie bij ABN AMRO

Wie deze fase van het nieuwe begin wel hebben bereikt, zijn Joop Wijn en Loek Winter, de twee key note speakers van de conferentie. Zij vertelden beide vanuit hun eigen perspectief welke transitie zij hebben meegemaakt, Joop Wijn als lid van de Raad van Bestuur van ABN AMRO en Loek Winter als pionier in het zorglandschap.

Joop Wijn onderstreepte het belang van ‘het loslaten van het oude’, zoals Geert Sanders het noemde. Hij begon zijn verhaal met een plaatje van het boek De Prooi van Jeroen Smit over de overname van ABN AMRO in 2007 door Fortis, Royal Bank of Scotland en Banco Santander en de uiteindelijke gevolgen hiervan. “Een boek waar ABN AMRO mensen zich nog steeds voor schamen”, aldus Wijn, die met het thema van de conferentie in zijn achterhoofd deze periode van de overname tot de nationalisatie als een ‘periode van chaos’ kwalificeerde. Wijn: “Het was zo’n chaos dat we er weer rustig van werden”. Met zijn inleiding schetste Wijn vervolgens een beeld van de periode die volgde: hoe kon de bank het vertrouwen van de klant weer terugwinnen? Maar ook: hoe kon de Raad van Bestuur intern het vertrouwen van de medewerkers terugwinnen?

Menselijke kant van zaken

“Om uit de chaos te komen, stelden we ons de vraag wat we moesten doen en binnen welke context”, aldus Wijn, die in alle openheid vertelde over de sessies die hij met de Raad van Bestuur heeft gehad over de nieuwe koers van de bank. Hij benadrukte hierbij het belang van het onderlinge contact. “We hebben met z’n allen één belangrijke afspraak gemaakt: we maken geen ruzie. De menselijke kant van zaken is vaak veel belangrijker dan de zakelijke. De strekking van het verhaal was uiteindelijk dat het proces belangrijker was dan de precieze woorden die we gebruikten.”

De centrale vraag die Wijn met de Raad van Bestuur stelde, was: ‘waartoe zijn wij hier op aarde?’. “De klantbehoefte verandert razendsnel. Dat een MKB’er tegenwoordig zelf zijn vreemde valuta via de computer kan en wil regelen, hadden we drie jaar geleden niet kunnen bedenken.” Wijn sprak over een ‘culturele chaos’ die binnen de bank nodig was om te veranderen en het roer om te gooien. “Stellen we de klant wel centraal? Wordt er goed samengewerkt? Tonen we ruggengraat?” Als hij deze vragen intern stelde, bleek dat de bank er slecht op stond.

Eerst waarden, dan normen
De Raad van Bestuur zette in op een belangrijke cultuurverandering. Naast elementen als lagere bonussen was het volgens Wijn vooral belangrijk om “van de troon af te komen”. Als voorbeeld noemde hij de folders van ABN AMRO, die taalkundig onderzocht zijn door een communicatiebureau. De conclusie: om de gemiddelde folder van ABN AMRO te kunnen begrijpen, moest je het HBO hebben afgerond. Wijn: “Wij vinden dat dat terug moet naar VMBO-T. Zinnen als ‘Uw saldo wordt de derde van de maand geaccrediteerd’ snappen u en ik, maar veel anderen niet. Ook onze financiële instrumenten waren te complex geworden. Ik ken niemand die weet wat morgen de dollar doet. Speculeren is daarom niet toegestaan: we doen geen gekke dingen meer.”

Het laatste heeft te maken met de normen en waarden die bij de bank zijn veranderd. Hierover zei hij: “Belangrijk is om het verschil tussen normen (de regels) en waarden (nadenken over deze regels) te onderkennen, waarbij eerst de waarden komen en dan de normen. Soberheid is bijvoorbeeld een waarde en geen regel: als een medewerker met een klant dineert, zeg ik niet: de wijn mag maximaal 50 euro kosten. Als dat de regel is, koopt iedereen een fles van bijna 50 euro. Maar als soberheid de waarde is, weet iedereen heel goed wat wel en niet gepast is.”

Man en plan
Zo vertelde Wijn over de waarden en normen, over de klant centraal stellen en het gevoel wegnemen dat de bank tegen ondernemers zo maar nee zegt tegen plannen. “Het klinkt allemaal logisch, maar voor ons was het een revolutie”, aldus Wijn over de transitie die hij met de Raad van Bestuur heeft ingezet. Hij besloot met twee tegelwijsheden die hij de zaal wilde meegeven: ‘Man en plan’ en ‘Samen doen maakt kampioen’. Wellicht ook zaken die logisch klinken, maar wel cruciaal voor de geslaagde transitie bij ABN AMRO. Met ‘Man en plan’ kwam Wijn terug op zijn punt dat de mens centraal staat, wat je ook doet of wilt veranderen. “Het draait altijd om mensen die samenwerken en proberen er iets van te maken. Kijk waar je je bevindt, maak een plan om het anders te gaan doen en zoek de juiste mensen erbij”, zo luidde zijn tip aan het Noorden om de transitie in te zetten. “En doe het samen.”

Zorgtransitie
Na het voorbeeld van de Chaos van Transitie bij ABN AMRO was het podium voor Loek Winter, die zich al meer dan twintig jaar vol passie en energie inzet voor een effectieve en betaalbare zorg, zowel voor de patiënt als voor de zorgverleners. Winter begon zijn verhaal met twee duidelijke stellingen om aan te geven waarom een transitie in de zorg nodig is: 1) ons huidige zorgmodel is als gevolg van de toenemende kosten onhoudbaar en 2) de patiënt is een consument geworden. Winter: “Nog niet zo lang geleden werd bijna 90% van de ziekenhuispatiënten doorverwezen vanuit de huisarts. Nu kiest 96% zelf naar welk ziekenhuis hij of zij gaat. Het beeld is volledig omgedraaid.”

In een razend tempo nam Winter de zaal mee in de ontwikkelingen in de zorg die ervoor zorgen dat ons huidige zorgstelsel onhoudbaar wordt. De levensverwachting gaat omhoog; Een van de gevolgen hiervan is dat er steeds meer mensen met dementie komen, wat niet te behandelen is maar wel voor grote kostenstijgingen zorgt; chronische ziekten zorgen voor 80% van de kostenoverschrijdingen in de zorg; als een vrouw een knobbeltje voelt, duurt het drie weken voor zij de uitslag van een scan krijgt, terwijl dit in één dag kan. Winter: “We kunnen steeds meer en weten steeds meer, alleen: je wordt er niet altijd happy van. Veel ziektes zijn niet te verhelpen.”

Focus x volume
De vraag is hoe ziekenhuizen op deze ontwikkelingen kunnen inspelen. De strategie van Winter: kleiner maken en inzetten op efficiëntie. Inkoopvoordelen benutten. Zijn motto: Focus x volume = kwaliteit omhoog en kostprijs naar beneden. “Volume, standaardisatie en ketenvorming zijn van groot belang voor ziekenhuizen en dat gaat alleen als er meer ondernemerschap in de zorg komt”, zo stelde Winter. “Het is echter moeilijk om uit de bestaande structuren te komen.” Vanuit dit licht ging Winter in op het feit dat het aantal Zelfstandige Behandel Centra de laatste jaren onstuimig gegroeid is. “Het aantal focusklinieken groeit onverminderd door. Zij hebben de toekomst”, aldus Winter. Als voorbeeld noemde hij het Cardiologiecentrum in Amsterdam. “Inmiddels gaat 55% van de nieuwe patiënten uit Amsterdam hier naartoe en dat tegen 30% lagere kosten. Mensen zijn bovendien steeds vaker bereid om te reizen voor betere zorg.”

Concessieloos doen
Sinds 1991 houdt Winter zich al bezig met ‘focuszorg’, zoals hij het zelf noemde. “Lang gebeurde er niks, maar nu gaat het razendsnel. In het afgelopen jaar is meer veranderd dan in de vele jaren ervoor”, zo besloot Winter zijn verhaal. Net als eerder Joop Wijn vertelde hij in alle openheid over zijn aanpak, over de manier waarop hij de schulden van ziekenhuizen in sneltreinvaart wist weg te werken en over zijn drive om na al die jaren nog steeds door te gaan, hoe moeilijk de missie soms ook lijkt.

Zijn conclusie: “Ondernemerschap is de sleutel. Hoe groter de instituten, des te sneller de slagkracht afneemt. Zorg dat je alles meet en de feiten kraakhelder zijn. Weet waar je te veel van hebt en schaf dit af. Hoe je dat doet? Concessieloos doen.” Waarna hij tijdens de vragenronde er nog wel aan toevoegde: “Ze noemen mij wel eens ‘mister marktwerking. Daar ben ik voor, maar voorop moet blijven staan dat er voor iedereen in Nederland zorg op een goed niveau beschikbaar is. In ons huidige systeem zit nog 20 à 30 procent rek. We zijn verplicht om eruit te halen wat erin zit.”

Als je doet wat je deed…
“Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.” Onder dat motto hield Ineke Donkervoort, voorzitter College van Bestuur ROC Drenthe College na de bijdrages van Joop Wijn en Loek Winter een gesproken column over de staat waarin het Noorden verkeert, over de ontwikkelingen in het onderwijs en over de manier waarop het Noorden tot een toekomstbestendige en duurzame economie kan komen. Via deze link vindt u haar verhaal, waarbij zij koos voor een focus op samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven om als regio te kunnen groeien.

Donkervoort: “We hebben de middelen en het talent in het Noorden. Wat belangrijk is, is dat er een gezamenlijk beeld ontstaat van waar wij heen willen. Vervolgens is het belangrijk dat alle stakeholders elkaar kennen, inclusief hun uitdagingen en beperkingen. Daarbij moeten we accepteren dat voor het realiseren van groei en innovatie geen simpele oplossingen zijn. We zullen er met elkaar hard voor moeten werken. Als we erin slagen iedereen op zijn sterke been te zetten, kunnen we een zo groot mogelijke bijdrage leveren. Door vervolgens een aantal jaren doorzettingskracht te tonen, komen we tot een eigen noordelijke aanpak en noordelijke oplossingen.”

Kantelend wandelen
Na het plenaire gedeelte was het hoog tijd om verkoeling te zoeken in de lounge van Lauswolt en op het terras, waarna de aanwezigen onder leiding van twaalf ‘kantelaars’ een wandeling over het landgoed maakten. Deze ‘kantelaars’, zowel ondernemers als bestuurders, maar ook bijvoorbeeld een priester, een student en een dirigent, leidden de interactieve wandeling in met hun (persoonlijke) ervaringen met het thema van de dag. Zij deelden met hun groep welke transitie zij in hun carrière of in hun leven hebben meegemaakt, of deze transitie gedwongen was of een bewuste eigen keuze en wat voor hen het kantelmoment was dat deze transitie mogelijk maakte.

Wat opviel aan hun bijdrages en aan het vervolg van de wandeling, was de openheid van de deelnemers. Zonder terughoudendheid werd gedeeld wat bijvoorbeeld een faillissement met je doet en voor je toekomst betekent, wat je er van meeneemt voor het vervolg van je carrière etc. Hoe kom je ertoe om het roer om te gooien, om een andere richting te kiezen, je bedrijf te verkopen en los te laten? Maar het ging naast deze persoonlijke transities ook over transities binnen sectoren zoals de bouw en bij bedrijven als NAM en Thialf, die middenin de actualiteit en een periode van transitie staan.

Hoe word ik geniaal?
Eenmaal terug in de zaal werd de deelnemers voordat het diner begon eerst een korte, humoristische inleiding voorgeschoteld met als insteek ‘Hoe word ik geniaal?’. Rob Urgert, bekend als één van de cabaretiers van het satirische televisieprogramma De Kwis, is ervan overtuigd dat iedereen een genie kan worden. “Volg je hart, wees anders en heb het lef om het ook daadwerkelijk te doen”, zei Urgert. Een van de belangrijkste kenmerken van een genie is volgens Urgert de kwaliteit om de dingen anders te zien. Als voorbeeld gaf hij een foto van een olifant, waarbij de deelnemers een ludiek onderschrift aan hem konden smsen. Getuige de meer dan zestig suggesties binnen twee minuten bleek dat het met de creativiteit van ondernemend Noord-Nederland wel goed zit.

Wat doet de dollar morgen?
Het slotakkoord was net als bij de voorgaande twee edities van de Willem Lodewijk Conferentie voor Armand Schreurs, die met zijn poppenkast wederom de show stal. Op ingenieuze wijze vatte de Vlaamse cabaretier de dag samen en nam hij de sprekers en dagvoorzitters stuk voor stuk op de hak. Waarschijnlijk zal niemand na zijn bijdrage vergeten dat Joop Wijn moeite heeft met de vraag hoeveel nullen een miljard heeft, dat we niet weten wat de dollar morgen doet, dat de verloskamer volgens Loek Winter een andere dynamiek heeft dan de apotheek, dat Geert Sanders in 1997 het verhaal van Joop Wijn al grotendeels had gehoord en dat hij Ellis Broeks nooit heeft losgelaten. Wederom liepen bij menig deelnemer de tranen over de wangen van het lachen, al zat Schreurs er op het eind wel naast: het Nederlands Elftal ging niet ten onder tegen Spanje, dus het feest was om 20.00 uur nog niet voorbij.

Investeringsvisie VNO-NCW Noord
“Wat neemt VNO-NCW Noord mee van deze conferentie?”, vroeg dagvoorzitter Geert Sanders aan het einde van de dag aan Lambert Zwiers. De directeur van VNO-NCW Noord benadrukte dat het belang om de hoe-vraag centraal te stellen: Hoe kan het bedrijfsleven, in een tijd waarin de rol van de overheid verschuift, het voortouw nemen? We hebben in beeld wat de kansen en mogelijkheden voor Noord-Nederland zijn, maar de vraag is hoe we daadwerkelijk de transitie organiseren die nodig is om het anders/slimmer/beter of goedkoper te doen.

Zwiers: “De koers is bepaald met onze noordelijke investeringsvisie, die we samen met de leden van VNO-NCW Noord hebben ontwikkeld. Noord-Nederland beschikt over een aanzienlijke groeipotentie, met name op de domeinen Energie, Water, Zorg en Agrofood en met de maakindustrie als belangrijke pijler. Met de inzichten van de Willem Lodewijk Conferentie kunnen we deze investeringsvisie de komende jaren verder brengen in de lobby en in het netwerk. Uit de bijdrages van Joop Wijn en Loek Winter springen twee zaken daarbij in het oog: zet de klant echt centraal en breng focus aan. Als je focust op waar je goed in bent en daar volume op maakt, boek je resultaat en gaat de winst omhoog.”

 

Uitnodiging

Leden en relaties van VNO-NCW Noord ontvangen per post een uitnodiging voor de conferentie. U kunt zich aanmelden door bijgevoegde antwoordkaart ingevuld te retourneren. Heeft u vragen over de Willem Lodewijk Conferentie 2014? Neem dan contact op met ons secretariaat via info@vno-ncwnoord.nl.

Locatie

Routeplanner